64η επέτειος 28ης Οκτωβρίου

    Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, στις 3 το πρωί, ο πρεσβευτής της Ιταλίας Εμμανουέλε Γκράτσι έμπαινε στο σπίτι του Έλληνα Πρωθυπουργού Ιωάννου Μεταξά, στην Κηφισιά, για να του επιδώση το ιταλικό τελεσίγραφο. Στο βιβλίο του «Η αρχή του τέλους - Η Επιχείρηση κατά της Ελλάδος», ο Ιταλός διπλωμάτης περιγράφει λιτά την συγκλονιστική εκείνη στιγμή : «Ο Μεταξάς άρχισε να διαβάζει» (το κείμενο του τελεσιγράφου). «Τα χέρια που κρατούσαν το χαρτί έτρεμαν ελαφρά και μέσα από τα γυαλιά έβλεπα τα μάτια (του) να βουρκώνουν, όπως συνήθιζε όταν ήταν συγκινημένος. Όταν τελείωσε την ανάγνωση, με κοίταξε κατά πρόσωπο και μου είπε με φωνή λυπημένη αλλά σταθερή: «Alors, c’ est la guerre» (δηλαδή: λοιπόν, έχουμε πόλεμο). Και καταλήγει ο Γκράτσι στις Αναμνήσεις του : «Νομίζω ότι δεν υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο, ο οποίος τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του, να μην αισθάνθηκε απέχθεια για το επάγγελμά του», όπως εγώ όταν άκουσα τον γέροντα πρωθυπουργό της Ελλάδος να απορρίπτη το ιταλικό τελεσίγραφο. «Κατά την υπέρτατη εκείνη στιγμή, προτιμούσε να διαλέξει για την πατρίδα του τον δρόμο της θυσίας και όχι τον δρόμο της ατιμώσεως. ‘Υποκλίθηκα μπροστά του με τον βαθύτερο σεβασμό και βγήκα από το σπίτι του» (έκδοση: Βιβλιοπωλείον της «ΕΣΤΙΑΣ» Αθήναι 1980, σελ. 285 – 286).

    Αυτή η γενναία και αταλάντευτη άρνηση του Έλληνα Πρωθυπουργού, που έκανε τον Γκράτσι να υποκλιθή μπροστά του με σεβασμό και θαυμασμό, αυτή η μικρή φράση «λοιπόν, έχουμε πόλεμο», ήταν ακριβώς το θρυλικό «ΟΧΙ». Το «ΟΧΙ» που το επανέλαβαν ολόψυχα όλοι οι Έλληνες · που ένωσε όλους τους Έλληνες · που παραμέρισε τις πολιτικές διαφορές και αντιθέσεις · που το μετέφεραν στα φτερά τους οι άνεμοι σ’ ολόκληρο τον κόσμο και που εδίδαξε την ανθρωπότητα, ότι μια μικρή και ολιγάνθρωπη χώρα ώρθωσε το ανάστημά της στον αήττητο «Άξονα», αποφασισμένη η να ζήση ελεύθερη η να πεθάνη στο πεδίο της τιμής.
    Κι’ εδώ είναι το παράξενο και θαυμαστό : Η Ελλάδα των οκτώ, τότε, εκατομμυρίων, ενίκησε την Ιταλία των σαράντα πέντε (45) εκατομμυρίων. Στα βουνά της Πίνδου και της Βορείου Ηπείρου, στο Αδριατικό πέλαγος, στο Αιγαίο, αλλά και στις αερομαχίες, συνετρίβη η «επηρμένη οφρύς» του δικτάτορα Μουσολίνι. Κι’ ολόκληρη η ανθρωπότητα, τότε, έσπευσε να υποκλιθή με απέραντο θαυμασμό στην Χώρα μας, που ξανάφερνε στο προσκήνιο τον Μαραθώνα, τις Θερμοπύλες, την Σαλαμίνα, τα τρόπαια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τα Δερβενάκια, την Αλαμάνα, το Μεσολόγγι, τα Ψαρά, τους επικούς αγώνες για την απελευθέρωση της Μακεδονίας και της Ηπείρου, το 1912 – 1913, όλη εκείνη την δόξα, που δια μέσου των αιώνων φώτιζε την πορεία της Ελληνικής μας Πατρίδος και της έδειχνε τον δρόμο του καθήκοντος και της τιμής. Κι’ αυτή, ακριβώς, η κατάφορτη από δόξα Ιστορία της έδωσε στην Ελλάδα την δύναμη να αντιτάξη στον ιταμό εισβολέα το πελώριο «ΟΧΙ»: « Έχεις στρατούς, έχεις στόλους, έχεις τανκς, έχεις λεπτά ; Έχε τα. Εμείς (οι Έλληνες) τείχος απρόσβλητον εις όλα αυτά, σου στήνομε ένα όχι. Όχι, την Ελλάδα δεν σου την δίνομε. Όχι, στα χώματά της δεν θα πατήσεις ποτέ»! (Γεωργίου Α. Βλάχου: Άρθρα του Πολέμου 1940-1941, Εκδόσεις «ΑΕΤΟΣ» , Αθήναι 1945, σελ. 97).

    Αλήθεια! Ποιος μπορεί να ξεχάση ποτέ τον Στρατηγό Κατσιμήτρο, τον Συνταγματάρχη Δαβάκη, τους γενναίους αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και τους φαντάρους μας, που μέσα στον βαρύ εκείνο χειμώνα σκαρφάλωσαν σαν αετοί στα Βορειοηπειρωτικά βουνά, μουσκεμένοι και πεινασμένοι, αλλά με ατσάλινες καρδιές και φωνάζοντας «αέρα», έδιωχναν τους Ιταλούς και ελευθέρωναν για τρίτη φορά την πολύπαθη γη της Βορείου Ηπείρου ; Ποιος μπορεί να ξεχάση τους άθλους του ναυτικού μας ; Ο Μίλτων Ιατρίδης, ο Βασίλης Λάσκος και άλλοι γενναίοι άνδρες, ώργωναν τις θάλασσες και προξενούσαν σοβαρές φθορές στις ιταλικές νηοπομπές με τα θρυλικά υποβρύχια «Τρίτων», «Λάμπρος Κατσώνης», «Παπανικολής» κ.α.
    Κι’ ακόμη αγαπητοί αδελφοί, δόξα μεγάλη για την Πατρίδα μας ήσαν και οι γενναίοι αεροπόροι μας, που, συχνά, με ένα μόνο αεροπλάνο ωρμούσαν εναντίον πολυπληθών ιταλικών σχηματισμών και τους διέλυαν, για να πέσουν, τελικώς, κάποιοι από αυτούς στον βωμό του εθνικού καθήκοντος, όπως οι υποσμηναγοί Χρήστος Παπαδόπουλος και Ιωάννης Σακελλαρίου κ.α. Ας είναι αιωνία η μνήμη των στρατευμένων παιδιών της Ελλάδος.
    Όμως, να μη ξεχάσουμε, αδελφοί, και τις θρυλικές Ηπειρώτισσες, που αψηφώντας τα εχθρικά πυρά, το χιόνι, το κρύο, τον αέρα, την βροχή και την λάσπη, μετέφεραν στην πλάτη τους τρόφιμα και πολεμοφόδια στον μαχόμενο στρατό. Γενναίες Ηπειρώτισσες, που με τον τρόπο σας δοξάσατε την Ελλάδα, η Πατρίδα θα στέκεται μπροστά στην μνήμη σας με απέραντο θαυμασμό και σεβασμό !
    Αγαπητοί μου Χριστιανοί,

    Αυτό είναι η 28η Οκτωβρίου 1940. Το έπος της Ελληνικής δόξας. Ο αγώνας, που επήρε την Χώρα μας από την αφάνειά της και την εμεγάλυνε. Κι’ εμείς, οι σημερινοί Έλληνες, που γιορτάζουμε το «ΟΧΙ», ας υψώσουμε σημαίες και λάβαρα και καρδιές, ώστε πανέτοιμοι ν’ αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις των καιρών. Ας μην επαναπαυώμαστε κι’ ας μην αδιαφορούμε. «Οι καιροί ου μενετοί». Όλοι μαζί, αγαπημένοι και μονοιασμένοι, κάτω από την σκέπη της Θεοτόκου και με την ευλογία του Θεού να προχωρούμε μπροστά για την Ελλάδα, για την νέα γενιά, για την Κύπρο, για την Βόρειο Ήπειρο, για τα όσια και τα ιερά του Έθνους. Στους νέους μας εύχομαι τα βέλτιστα. Και όλους σας καμαρώνω και σας ευλογώ.

Διάπυρος προς Κύριον ευχέτης
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
Ο Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης ΑΝΔΡΕΑΣ