Από τα βουνά της Βορείου Ηπείρου ως την «Μάχη των Οχυρών» - Το Έπος 1940-41

ΔΡΥΪΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΠΩΓΩΝΙΑΝΗΣ & ΚΟΝΙΤΣΗΣ

Αριθ. Πρωτ. 73       Εν Δελβινακίω τη 11η Οκτωβρίου 2005

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 102α

ΘΕΜΑ: "Από τα βουνά της Βορείου Ηπείρου ως την "Μάχη των Οχυρών" - Το έπος 1940 -1941".

Αγαπητοί μου Χριστιανοί,

-Α-

Έρχεται και ξανάρχεται το θρυλικό έπος του 1940 - 41. Κάθε χρόνο, τον Οκτώβριο, κυριαρχεί η ημερομηνία - ορόσημο : 28 Οκτωβρίου 1940. Και από τις 20 ως τις 30 Μαΐου του 1941, ζωντανεύουν οι μνήμες της θρυλικής "Μάχης της Κρήτης", με την οποία τερματίσθηκε το έπος 1940 - 41, που έγραψαν οι Έλληνες ενάντια στον Ιταλικό φασισμό και στον Γερμανικό Ναζισμό.

Όλο αυτό το διάστημα των επτά (7) μηνών (28 Οκτωβρίου 1940 - 30 Μαΐου 1941), το Πεζικό, το Ναυτικό και η Αεροπορία μας έγραψαν σελίδες δόξης και απαράμιλλου ηρωϊσμού. Όμως, πολλές από αυτές μένουν σχεδόν άγνωστες στους σημερινούς Έλληνες, όπως, για παράδειγμα, η "Μάχη των Οχυρών" της "Γραμμής Μεταξά". Ιστίμπεϊ, Αρπαλούκι, Κέλκαγια, Παληουριώνες, Ρούπελ, Κάρατας, Μάλιαγκα, Περιθώρι, Λίσε, είναι μερικά από τα θρυλικά Οχυρά, που πριν από 64 χρόνια εδόξασαν την Ελλάδα και έδωσαν την πρώτη ελπίδα της νίκης στην ημιλιπόθυμη Ευρώπη και στην διστακτική - μέσα στην απομόνωση και στην εσωστρέφειά της - Αμερική.

-Β-

Στις 6 Απριλίου 1941 εκδηλώθηκε η απρόκλητη επίθεση της Ναζιστικής Γερμανίας ενάντια στην Χώρα μας. Ο τότε διευθυντής και αρθρογράφος της εφημερίδας "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", Γεώργιος Βλάχος, εν όψει της γερμανικής επιθέσεως εδημοσίευσε, στις 8 Μαρτίου 1941, την περίφημη "Ανοικτή Επιστολή" προς τον Χίτλερ, στην οποία υπήρχε και αυτή η εξόχως συγκινητική αποστροφή : "Δεν πιστεύομεν ότι στρατός με ιστορίαν και παράδοσιν θα θελήση να κηλιδωθή δια μιας πράξεως παναθλίας. Δεν πιστεύομεν, ότι ένα κράτος πάνοπλον (όπως η Γερμανία), ογδοήκοντα πέντε εκατομμυρίων ανθρώπων, μαχόμενον δια να δημιουργήση εις τον Κόσμον "νέαν τάξιν πραγμάτων" - τάξιν φανταζόμεθα αρετής - θα ζητήση να πλευροκοπήση ένα Έθνος μικρόν (την Ελλάδα), που αγωνίζεται υπέρ της ελευθερίας του, μαχόμενον προς μίαν Αυτοκρατορίαν (την Ιταλίαν) σαράντα πέντε εκατομμυρίων. Διότι τι θα κάμη ο στρατός αυτός, ...., αν, αντί πεζικού πυροβολικού και μεραρχιών, στείλη η Ελλάς φύλακας εις τα σύνορά της είκοσι χιλιάδας τραυματιών, χωρίς πόδια, χωρίς χέρια, με τα αίματα και τους επιδέσμους δια να τον υποδεχθούν ; Αυτούς τους στρατιώτας φύλακας θα υπάρξη Στρατός δια να τους κτυπήση ;". Και ο αείμνηστος αρθρογράφος, παίρνοντας την εικόνα των Ολυμπιακών Αγώνων του 1936, που έγιναν στο Βερολίνο και που για πρώτη φορά ανάφθηκε η ολυμπιακή φλόγα στην αρχαία Ολυμπία και μεταφέρθηκε στην πρωτεύουσα της Γερμανίας, καταλήγει μ' αυτόν τον συγκλονιστικό τρόπο στην "Ανοικτή Επιστολή" του προς τον Αδόλφο Χίτλερ :

"Αλλ' όχι, δεν πρόκετιαι να γίνη αυτό. Ο ολίγος η πολύς Στρατός των Ελλήνων, που είναι ελεύθερος, όπως εστάθη εις την Ήπειρον, θα σταθή, αν κληθή, εις την Θράκην. Και τι να κάμη ; ... Θα πολεμήση. Και εκεί. Και θα αγωνισθή. Και εκεί. Και θ' αποθάνη. Και εκεί. Και θα αναμείνη την εκ Βερολίνου επιστροφήν του δρομέως, ο οποίος ήλθε προ πέντε ετών και έλαβεν από την Ολυμπίαν το φως, δια να μεταβάλη εις δαυλόν την λαμπάδα και φέρη την πυρκαϊάν εις τον μικρόν την έκτασιν, αλλά μέγιστον αυτόν τόπον ο οποίος, αφού έμαθε τον κόσμον όλον να ζη, πρέπει τώρα να τον μάθη και να αποθνήσκη" (Βλ. Γεωργίου Α. Βλάχου : "Πολιτικά Άρθρα". Εκδόσεις "Γαλαξία" Αθήναι 1961, σελ. 109).

-Γ-

Έτσι, στις 6 Απριλίου 1941 άρχισε η θρυλική "Μάχη των Οχυρών". Η δύναμη των Γερμανών αναρίθμητη σε στρατό, άρματα μάχης και, προ παντός, στα φοβερά "στούκας", δηλαδή στα αεροπλάνα καθέτου εφορμήσεως, που με τον δαιμονιώδη θόρυβο που έκαναν προκαλούσαν τον φόβο και την αγωνία στους αντιπάλους. Οι φρουροί των Οχυρών, ελάχιστοι σε αριθμό. Όμως, δεν φοβήθηκαν και δεν δείλιασαν. Αντίθετα. "Δόξα σοι ο Θεός, είπαν, ήρθε και η σειρά μας να νικήσουμε". Κάποιος επιλοχίας έτυχε να πη : "Παιδιά, θα τους κρατήσουμε (τους Γερμανούς) με τα δόντια". Οι φαντάροι ενθουσιάστηκαν. "Με τα δόντια! Ζήτω ! Με τα δόντια !", επανέλαβαν όλοι. Πολεμάνε σαν λιοντάρια. Ακόμη και οι μάγειροι ζητάνε μάσκες και τουφέκια από τον διοικητή τους. Αν είναι ανάγκη να σκοτωθούν, τότε ας τους έβρισκε ο θάνατος με κάτι άλλο στο χέρι κι' όχι με την κουτάλα της κουζίνας !

Γύρω από το Ρούπελ ιδιαίτερα, αμέτρητα τα πτώματα των Γερμανών στρατιωτών. Είναι αξιοσημείωτο ότι τα οχυρά δεν κατελήφθησαν. Παραδόθηκαν στις 9 Απριλίου 1941 όταν ήδη ο Γερμανικός Στρατός, μετά την κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας, έφθασε στην Θεσ/νίκη. Τόση δε εντύπωση έκανε η γενναιότητα των στρατιωτών μας, ώστε Γερμανοί αξιωματικοί έδωσαν εντολή να παρουσιάση όπλα ένα τιμητικό απόσπασμα στους Έλληνες μαχητές, την ώρα που έβγαιναν από το Ρούπελ. Μάλιστα, ο ίδιος ο Χίτλερ, μιλώντας στην Γερμανική Βουλή, στις 4 Μαΐου 1941, εκδήλωσε τον θαυμασμό του για τον Ελληνικό Στρατό, λέγοντας τα εξής : "Η ιστορική δικαιοσύνη με υποχρεώνει να διαπιστώσω ότι απ' όλους τους αντιπάλους, τους οποίους αντιμετωπίσαμεν, ο Έλλην στρατιώτης ιδίως επολέμησε με ύψιστον ηρωϊσμόν και αυτοθυσίαν. Εσυνθηκολόγησε μόνον, όταν η εξακολούθησις της αντιστάσεως δεν ήτο πλέον δυνατή και δεν είχε κανέναν λόγον". Κι' όπως σημειώνει ο Χρήστος Ζαλοκώστας στο περίφημο βιβλίο του "ΡΟΥΠΕΛ", "τούτα τα οχυρά ταπείνωναν όλα τα όπλα της πολεμικής μηχανής του Φύρερ, επικύρωναν με το αίμα τους το δικαίωμα της Ελλάδας να ζήση ελεύθερη" (Βλ. Χρ. Ζαλοκώστα "ΡΟΥΠΕΛ", Έκδοση "Γαλαξίας", Αθήναι 1965).

-Δ-

Λοιπόν, αδελφοί, η Ελλάδα μας, με τις θυσίες των παιδιών της, έμεινε ελεύθερη, εθνικά περήφανη ανάμεσα στους ελεύθερους λαούς. Ας χαρούμε την σημερινή ημέρα. Ας χαιρώμαστε πάντα. Ο Θεός να σας χαριτώνη όλους και να σας ευλογή. Χρόνια πολλά, γεμάτα Χριστόν και Ελλάδα .

Διάπυρος προς Κύριον ευχέτης

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

+ Ο Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Α Ν Δ Ρ Ε Α Σ