Εθνική Ομόνοια – Το μέγα δίδαγμα του 1821

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΔΡΥΪΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΠΩΓΩΝΙΑΝΗΣ & ΚΟΝΙΤΣΗΣ

Αριθ. Πρωτ. 65

Εορτή Ευαγγελισμού 2004

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 86η
    ΘΕΜΑ: Εθνική Ομόνοια – Το μέγα δίδαγμα του 1821.
    Αγαπητοί μου Χριστιανοί,
    -A-
    Διπλή γιορτή τελούμε σήμερα οι Έλληνες : Τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και την Εθνική μας Παλιγγενεσία. Δυό μεγάλες γιορτές, δυό θαυμαστές επέτειοι, που γεμίζουν τις καρδιές με θρησκευτική αγαλλίαση και με εθνική υπερηφάνεια. «Χαίρε, Κεχαριτωμένη · ο Κύριος μετά σου· ευλογημένη συ εν γυναιξίν», είπε ο Αρχάγγελος Γαβριήλ στην Παρθένο Μαριάμ ( Λουκά α΄ 28). Και με τα λόγια αυτά αποκάλυπτε το προαιώνιο σχέδιο του Θεού για την σωτηρία και την λύτρωση του ανθρώπινου γένους : «Ιδού συλλήψη εν γαστρί και τέξη υιόν, και καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν. Ούτος έσται μέγας και υιός υψίστου κληθήσεται, και δώσει αυτώ Κύριος ο Θεός τον Θρόνον Δαυΐδ του πατρός αυτού, και βασιλεύσει επί τον οίκον Ιακώβ εις τους αιώνας, και της βασιλείας αυτού ουκ έσται τέλος» (Λουκά α΄ 31-33). Δηλαδή, αυτό το παιδί που θα φέρης στον κόσμο είναι ο Υιός του Θεού, που θα έλθη να σώση τους ανθρώπους από την αμαρτία, δημιουργώντας μια αιώνια βασιλεία, την Εκκλησία, η οποία θα υπάρχη αιώνια. Κι’ αυτή η Βασιλεία θα ενώνη τους ανθρώπους, θα τους κρατή μονοιασμένους και αγαπημένους κάτω από το σκήπτρο του Παμβασιλέως Χριστού.
    Πράγματι ! Μέσα στην Εκκλησία, που κατά την έκφραση του ιερού Αυγουστίνου είναι «ο Χριστός, παρατεινόμενος στους αιώνες», οι άνθρωποι, ανεξαρτήτως φυλής η χρώματος η Έθνους, ενώνονται μεταξύ τους και αποτελούν ένα σώμα, το σώμα του Χριστού, όπως το διακηρύσσει, εμπνεόμενος από το Πνεύμα το Άγιον, ο απόστολος Παύλος : «Οι πολλοί εν σώμά εσμεν εν Χριστώ» (Ρωμ. ιβ΄ 5). Και τον Χριστό «έδωκε κεφαλήν υπέρ πάντα τη Εκκλησία, ήτις εστί το σώμα αυτού, το πλήρωμα του τα πάντα εν πάσι πληρουμένου. (Εφεσ. α΄ 22-23). Κι’ όταν, κατά καιρούς, εμφιλοχωρούσαν τα πείσματα και οι ανθρώπινοι εγωϊσμοί και απειλούσαν την ομόνοια και την ενότητα της Εκκλησίας με σχίσματα και διαιρέσεις, πάλι οι ιεροί Ποιμένες, οι Πατέρες και Διδάσκαλοι της Εκκλησίας, εμπνεόμενοι από το Πνεύμα το Άγιο, αποκαθιστούσαν την ενότητα του εκκλησιαστικού πληρώματος, με τις τοπικές και Οικουμενικές Συνόδους. Έτσι, το σκάφος της Εκκλησίας, πλέοντας μέσα από σκοπέλους και υφάλους, σε τρικυμισμένα πέλαγα, κατορθώνει μέχρι σήμερα να κρατάη ενωμένους τους πιστούς και να τους οδηγή, με τα άγια και σωστικά Μυστήριά της στο λιμάνι της Βασιλείας των Ουρανών.
    Αυτό είναι το νόημα της πρώτης σημερινής εορτής.
    -Β-
    Αλλά, όπως είπαμε και στην αρχή, υπάρχει και η δεύτερη γιορτή, η γιορτή της Εθνικής μας Παλιγγενεσίας, που με την Επανάσταση του 1821 μας χάρισε την ελευθερία από τον τουρκικό ζυγό, που κράτησε τετρακόσια ολόκληρα χρόνια.
    Όμως, αυτός ο ξεσηκωμός του Γένους μας για την αποτίναξη της τουρκικής τυραννίας, κινδύνεψε σοβαρά και πολλές φορές έφθασε στα έσχατα από τις γκρίνιες και τις διαιρέσεις των, κατά τα άλλα , γενναίων αγωνιστών. «Η διχόνοια η δολερή», όπως την χαρακτηρίζει ο Εθνικός μας Ποιητής Διονύσιος Σολωμός, ωδήγησε συχνά σε φυλακίσεις, παραγκωνισμούς και αλληλοσκοτωμούς - αλίμονο – των Ελλήνων, που ξεχνούσαν πως ο μοναδικός τους εχθρός ήταν ο Τούρκος …
    Γι’ αυτό και οι σώφρονες και νουνεχείς παράγοντες της Επαναστάσεως του 1821 συχνά μιλούσαν για την ανάγκη Εθνικής Ενότητας και ομόνοιας : Έτσι, στην διακήρυξη της «Προσωρινής Κυβερνήσεως», που έγινε στο Άργος, την 18η Ιουνίου 1822 και την υπογράφει ο αντιπρόεδρος του Εκτελεστικού Αθανάσιος Κανακάρης , σημειώνεται : « Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός , όπου μας εξηγόρασε ( δια του Σταυρού ) , παραγγέλλει την ομόνοιαν. Το αληθινόν θάρρος χρεωστεί να συνοδεύεται από την ταπεινότητα, την φιλανθρωπίαν και την ομόνοιαν». (Ηλία Οικονόμου, Καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών : «Κείμενα Πίστεως και Ελευθερίας». Αθήναι 1985, σελ. 114).

• Ο Πρόεδρος της Εθνικής Γ΄ των Ελλήνων Συνελεύσεως που συνήλθε στην Τροιζήνα στις 5 Μαΐου 1827, διακηρύττει πως θα καταστρέψουμε τον Ιμπραήμ και τον Κιουταχή, «εάν φυλάξωμεν προς αλλήλους αγάπην και ομόνοιαν» (ε.α. σελ. 129).
• Ο θρυλικός «Γέρος του Μωριά» Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, στην από 16 Μαρτίου 1827 Αναφορά του προς την ανωτέρω Εθνική Συνέλευση, επισημαίνει : «Τέως δαίμων κακός της διχονοίας, γεννημένος εν τω μέσω ημών αυτών, μας έκαμε να παλινδρομήσωμεν και να χάσωμεν πολύ από τα αποκτημένα και να καταντήσωμεν, ώστε να ταλαντεύωνται αι ελπίδες μας». «Να μην αφήσωμεν αφορμάς εις την διχόνοιαν …, επειδή τα κακά πλέον εκ τούτου εκορυφώθησαν, η ασφάλεια του πολίτου δεν κινδυνεύει μόνον από τον εχθρόν, αλλά και από αυτόν τον ομογενή και γείτονά του … και η πατρίς όλη κινδυνεύει» (ε.α. σελ. 140-142).
• Ο γενναίος και πιστός Στρατηγός Μακρυγιάννης, που συχνά – πυκνά κακίζει την διχόνοια των Ελλήνων, σημειώνει κι’ αυτά, που πρέπει όλοι πολύ να τα προσέξουμε : «Αυτά κάνουν οι φατρίες, αυτά κάνει η διαίρεση κι’ αυτά τ’ αποτελέσματα φέρνει ο εμφύλιος πόλεμος ο συχνός … Κι’ ο Μπραΐμης γίνεται απολέμιστος … Τα πρώτα χρόνια με σαράντα ανθρώπους, μ’ εκατό γιόμιζε ο τόπος σκοτωμένους Τούρκους. Τότε δουλεύαμε απαθείς ως αδελφοί δια την θρησκεία, δια την πατρίδα» (ε.α.σελ.197).
• Τέλος, η Εφημερίδα « Ελληνικά Χρονικά», που εξέδιδε στο Μεσολόγγι ο Φιλέλληνας Ιωάννης - Ιάκωβος Μάγερ, έγραφε : « Άνδρες Έλληνες ! Όλοι μικροί και μεγάλοι εξεύρετε ότι ο μέγας σκοπός, δια τον οποίον εμβήκαμεν εις αυτόν τον ιερόν και πολυπαθή αγώνα, ήταν ν’ απολαύσωμεν την ελευθερίαν της Ιεράς ημών πίστεως, να ζώμεν ως αδελφοί με εδικούς μας νόμους, να είμεθα όλοι όμοιοι έμπροσθεν αυτών, να ευρίσκη καθείς το δίκαιόν του, και να μην ημπορή ο αρματωμένος να βιάζη τον αναρμάτωτον» (ε.α. σελ. 216).

-Γ-
    Αγαπητοί μου Χριστιανοί,
    Οι εκλογές της 7ης Μαρτίου είναι πλέον παρελθόν. Νέα Κυβέρνηση και νέο ξεκίνημα για τον τόπο, μακριά από διχαστικά κηρύγματα και πρακτικές, σαν αυτά που εζήσαμε τον περασμένο μήνα. Το πρόσφατο και το απώτερο παρελθόν μας φωνάζει και μας δείχνει πόσο ολέθρια είναι τα αποτελέσματα της διχόνοιας και του Εθνικού Διχασμού. Κι’ όχι μόνο στον καθαυτό Ελλαδικό χώρο, αλλά και στην Κύπρο, όπου ο διχασμός των Ελληνοκυπρίων έφερε δυστυχώς πριν από τριάντα χρόνια τον «Αττίλα»… Και στην Βόρειο Ήπειρο, όπου, κάποιοι, δουλεύοντας στο «εγώ» τους, προσπάθησαν να διασπάσουν την «ΟΜΟΝΟΙΑ» και κατά συνέπειαν και τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό.
    Γι’αυτό, «τα μεν οπίσω επιλανθανόμενοι τοις δε έμπροσθεν επεκτεινόμενοι» (Φιλιπ. γ΄ 14), ας κάνουμε ένα καινούργιο ξεκίνημα. Η προτροπή του Στρατηγού Μακρυγιάννη είναι επίκαιρη περισσότερο από κάθε άλλη φορά : «Ξέρετε πότε να λέγη ο καθείς «εγώ» ; Όταν αγωνιστή μόνος του και φκιάση, η χαλάση, να λέγη εγώ · όταν όμως αγωνίζονται πολλοί και φκιάνουν, τότε να λένε «εμείς». Είμαστε εις το «εμείς» και όχι εις το «εγώ». Και εις το εξής να μάθωμεν γνώση, αν θέλωμεν να φκιάσωμεν χωριόν, να ζήσωμεν όλοι μαζί». Οι Έλληνες «να μπαίνουν σε φιλοτιμίαν και να εργάζωνται εις το καλό της πατρίδας τους, της θρησκείας τους και της κοινωνίας» (ε.α. σελ. 197).
    Ο Χριστός, που για την σωτηρία μας γίνεται άνθρωπος, να φωτίζη και να ευλογή την Πατρίδα μας και όλο τον κόσμο. Κάτω από την σκέπη της Αγίας μας Εκκλησίας, που κατά τα 400 χρόνια της σκλαβιάς ήταν η τροφός και φρουρός του Έθνους, ας προχωρήσουμε ενωμένοι και μονοιασμένοι για να αντιμετωπίσουμε τους επερχόμενους δύσκολους καιρούς. Χρόνια πολλά, άγια, ευλογημένα.