35 χρόνια από την εν ψυχρώ δολοφονία των τεσσάρων νέων από το Αλύκο Βορείου Ηπείρου

 Όταν το δικτατορικό σύστημα προσπαθούσε να κρατηθεί στη ζωή

Πέρασαν 35 χρόνια από την 12^η  Δεκεμβρίου του 1990, όταν οι Αλβανοί φαντάροι δολοφόνησαν εν ψυχρώ τέσσερα παλικάρια από το Αλύκο και τη Γέρμα της Βορείου Ηπείρου, καθώς προσπαθούσαν να περάσουν στη γη της Ευαγγελίας και της Δημοκρατίας, στην Μητέρα Ελλάδα.

Όντας λαβωμένο από τις ανακατατάξεις στην Ευρώπη, από το φοιτητικό Κίνημα στα Τίρανα και  την προσέλευση στις ξένες πρεσβείες πάρα πολλών Αλβανών πολιτών, για να κρατηθεί ακόμα στη ζωή και να μην αφήσει την τελευταία του πνοή το δικτατορικό κομμουνιστικό καθεστώς, ο διάδοχος του Χότζα, Ραμίζ Αλία, αποκάλεσε ως «αποβράσματα της κοινωνίας» όλους αυτούς που εισχώρησαν  στις ξένες πρεσβείες και ζητήσανε πολιτικό άσυλο, τονίζοντας πως με κανέναν τρόπο δεν θα βγουν ζωντανοί από τη χώρα και ακόμα έδωσε εντολή να εκτελούνται εν ψυχρώ όσοι προσπαθούν να πλησιάσουν τα ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα.

Αψηφώντας τον κίνδυνο ένα φορτηγό, με γύρω στα είκοσι άτομα από το Αλύκο και τα γύρω χωριά της Βορείου Ηπείρου, την 11^η Δεκεμβρίου 1990 το βράδυ, πλησίασαν τα αλβανο-ελληνικά σύνορα. Ο  Ευθύμιος Μάσσιος, ο Θανάσης Κώτσης, ο Ευάγγελος Μήτρος,  ο Αηδόνης Ράφτης, ανέλαβαν να ελέγξουν τα σύνορα και ν' ακολουθούσαν κι όλοι οι άλλοι.  Ήταν, όμως, προδομένοι και οι φρουροί τους περίμεναν. Χωρίς καμία προειδοποίηση και χωρίς δισταγμό, τους δολοφόνησαν εν ψυχρώ και τους πέταξαν σε κάποιο λάκκο, με σκοπό να τους παρέσυρε το ρεύμα από την καταρρακτώδης βροχή που έπεφτε. Χρειάστηκε η παρουσία δεκάδων Αλυκιωτών κι άλλων χωρικών με ρόπαλα στα χέρια, που ανάγκασαν τις αρχές να παραδώσουν τα πτώματα την επόμενη μέρα .   

Δεκαπέντε μέρες νωρίτερα δολοφόνησαν εν ψυχρώ τον Χαράλαμπο Παπουτσή από την Μάλτσανη και στις 10 Δεκεμβρίου τον Κλείτωνα Γραβάνη από το Βαγγαλιάτι, η μνήμη των οποίων υπενθυμίζεται κάθε χρόνο. 

Η δολοφονία τους έγινε σίφουνας και έδωσε το έναυσμα για την μεγαλύτερη εξέγερση του λαού του Βούρκου, μια εξέγερση που, αν και ειρηνική, ήταν η μεγαλύτερη που είδε το δικτατορικό σύστημα στις μέρες του στον βορειοηπειρωτικό χώρο, που σύμβαλε κι αυτή στην κατάρρευση της δικτατορίας στη χώρα.

Κάθε χρόνο μνημονεύεται με ευλάβεια η ημερομηνία της δολοφονίας τους και της μεγάλης διαδήλωσης που μπήκε στην ιστορία ως «Διαδήλωση κατά του κομμουνισμού».

Εφέτος, με την ευκαιρία των 35χρονων, μετά την Θεία Λειτουργία στην εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας και το μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής τους, στην πλατεία «Κύπρος», εκεί που βρίσκεται το μνημείο των  τεσσάρων «Πεσόντων της Δημοκρατίας», ένα οφίκιο που τους έδωσε ο τότε Πρόεδρος της Αλβανικής Δημοκρατίας, μετά την  αίτηση του Προέδρου του ΚΕΑΔ Βασίλη Μέλλιου, με την παρουσία του Γενικού Προξένου της Ελλάδας στο Αργυρόκαστρο Σωκράτη Σουρβίνου, του Δημάρχου Φοινικαίων Ρωμαίου Τσιάκουλη, του προέδρου του ΜΕΓΚΑ Λευτέρη Νίκα, εκπροσώπων του Δημαρχείου Δρόπολης και Αγίων Σαράντα και πλήθος κόσμου, με απούσα την εκπροσώπηση της ΟΜΟΝΟΙΑΣ,  τελέστη η προγραμματισμένη εκδήλωση αφιερωμένη στην ημέρα αυτή.

Χαιρέτησε την εκδήλωση ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στο Αργυρόκαστρο Σωκράτης Σουρβίνος, συνέχισε  η μαθητική εκδήλωση αφιερωμένη στο γεγονός της δολοφονίας, και της διαδήλωσης και η κατάθεση στεφάνων.

Η εκδήλωση στεφανώθηκε με τον ψαλμό του εθνικού μας ύμνου.

Βαγγέλης Παπαχρήστος