11/1/1991-11/1/2016: 25 ΧΡΟΝΙΑ ΟΜΟΝΟΙΑ - ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΑΥΡΙΟ

Απόσπασμα από το βιβλίο του Βαγγέλη Παπαχρήστου «25 χρόνια Ομόνοια-αγώνας για ένα καλύτερο αύριο:

Η πτώση του τοίχους του Βερολίνου, έφερε και την πτώση του ανατολικού μπλοκ, που ολοκληρώθηκε με την πτώση και του ολιγαρχικού, δικτατορικού συστήματος της Αλβανίας.

Τα πρώτα σημάδια της κατάρρευσης του κομμουνιστικού συστήματος,  ήρθαν με το ξέσπασμα, κυρίως, των νέων και την εισβολή τους εις τις ξένες πρεσβείες στα Τίρανα το καλοκαίρι του 1990. Χιλιάδες άνθρωποι της κάθε ηλικίας ζητούσαν ένα καταφύγιο. Ζητούσαν να φύγουν από τη χώρα της ζούγκλας και της απομόνωσης, ζητούσαν ένα καλύτερο μέλλον με ελευθερίες κι ανθρώπινα δικαιώματα. Μπροστά στην ελευθερία και την πραγματική δημοκρατία δε λογάριαζαν τίποτε. Ούτε τα σπίτια τους, ούτε την περιουσία τους, ούτε την ίδια τους τη ζωή. Εκατοντάδες πνίγηκαν στη θάλασσα, δεκάδες άφησαν τα κόκαλα τους στα ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα, δολοφονημένοι από τους αδίσταχτους υποστηριχτές της πληγωμένης δικτατορίας.

Οι φοιτητές συνεχίζουν τον αγώνα. Οι πιέσεις στον κομμουνιστή ηγέτη Ραμίζ Αλία να δεχτεί τον πολυκομματισμό στην Αλβανία, ήταν πολύπλευρες. Η οργή μεγαλώνει. Το μίσος ξεχειλίζει. Ο λαός ζητάει αλλαγή, ζητάει δημοκρατία. Πέφτει ο ανδριάντας του μεγάλου δικτάτορα Ενβέρ, που και πεθαμένος σκορπούσε τη φρίκη και τον πανικό.

Ο Ραμίζ Αλία αναγκάστηκε να παραδεχτεί τον πολυκομματισμό, δίνοντας τη δυνατότητα να δημιουργηθούν διάφορα κόμματα με πρώτο το δημοκρατικό, το οποίο συγκέντρωσε αμέσως πολλούς υποστηριχτές και οπαδούς.

Ωρίμασαν πλέον οι συνθήκες ώστε και οι Έλληνες της Αλβανίας, να συσπειρώνονταν και να δημιουργούσαν τη δική τους οργάνωση. Μια οργάνωση, έναν φορέα που θ' αγωνίζονταν για δημοκρατία στην Αλβανία και για τα ελληνικά ιδεώδη, για τα οποία ονειρεύονταν πάντοτε οι Βορειοηπειρώτες και για τα οποία φυλακίστηκαν, εξορίστηκαν και πέθαναν στα αλβανικά κάτεργα κατά εκατοντάδες και χιλιάδες. Ένα όνειρο το οποίο έγινε πραγματικότητα μόνο με την πτώση του δικτατορικού συστήματος και την έναρξη μιας άλλης εποχής, της εποχής της δημοκρατίας.

Έτσι λοιπόν στα τέλη του 1990 και στις αρχές του 1991, όταν το δικτατορικό καθεστώς προσπαθούσε με κάθε τρόπο να κρατηθεί στη ζωή, όταν στα σύνορα σε πυροβολούσαν εν ψυχρώ, όταν οι άνθρωποι της Σιγκουρίμη είχαν γίνει άγρια θηρία, όταν μόλις είχαν αρχίσει δειλά-δειλά να πνέουν οι άνεμοι της δημοκρατίας, μια ομάδα αποφασισμένων και θαρραλέων Βορειοηπειρωτών, γέννημα και θρέμμα αυτού του τόπου, έκαμαν το ιστορικό βήμα, ίδρυσαν τη δική τους οργάνωση, την οργάνωση της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας κάνοντας πραγματικότητα έναν πόθο συγκεντρωμένο μέσα στις καρδιές όλων των Ελλήνων, όλων εκείνων που θυσιάστηκαν, που φυλακίστηκαν κι εξορίστηκαν, που εκτελέστηκαν και χάθηκαν χωρίς ίχνος, χωρίς τάφο, χωρίς όνομα.

Στις 11 Ιανουαρίου 1991 μια ομάδα πρωτοβουλίας με τους: Ανδρέα Ζαρμπαλά, Αναστάσιο Ντούρο, Βαγγέλη Παπαχρήστο, Βαγγέλη Ζαφειράτη, Βασίλη Ζαφειράτη, Βασίλη Βασιλείου, Βασίλη Ζούλα, Γιώργο Μπούκα, Γιάννη Γιάννη, Δημήτρη Κίκη, Δημήτρη Ζούλα, ΖήσοΛούτση, Θοδωρή Βεζιάνη, Θανάση Μάλλιο, Κώστα Νάτσιο, Λάμπη Θανάση, Μιχάλη Λίτσιο, Νίκο Μπαλκόνη, Παναγιώτη Μπάρκα, Τηλέμαχο Κονίνη και Χριστάκη Τόλη, συγκεντρώθηκαν σε μια αίθουσα στο σχολείο της Δερβιτσιάνης και ίδρυσαν  την Δημοκρατική Ένωση Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας (ΔΕΕΕΜ) με το όνομα «ΟΜΟΝΟΙΑ» κι απαίτησαν από το Υπουργείο της Δικαιοσύνης της Αλβανίας την έγκριση της διαμέσου της υπογραμμένης αίτησης απ' όλα τα ιδρυτικά μέλη.

Στις 20 Φεβρουαρίου 1991 συνήλθε στον Οβελίσκο του Αργυροκάστρου η ομάδα πρωτοβουλίας. Ο Δημήτρης Κίκης προτείνει υπεύθυνο το Θοδωρή Βεζιάνη για να παραλάβει την απόφαση της έγκρισης από το Υπουργείο της Δικαιοσύνης, τον οποίο ακολούθησε και ο Παναγιώτης Μπάρκας.

Στις 22 Φεβρουαρίου 1991 το πρωί η χαρμόσυνη είδηση ξεσηκώνει τους Έλληνες των Τιράνων, - μεγάλη συμβολή έδωσαν στα Τίρανα και οι:  Βαγγέλης Νάστος και Σπύρος Λύτης - οι οποίοι συγκεντρώθηκαν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και σε μια επίσημη τελετή ο υπουργός παραδίνει την απόφαση στην αντιπροσωπεία της ιδρυτικής ομάδας, η οποία έλεγε:

Το βράδυ της ίδιας μέρας οι Έλληνες του Φίερι με οργανωτή το Λεωνίδα Λίτσα υποδέχονται την αντιπροσωπεία και πανηγυρίζουν για τη νίκη.

Στις 24 Φεβρουαρίου 1991, με την παρουσία αντιπροσώπων σχεδόν απ’ όλα τα χωριά της Δρόπολης, στη Δερβιτσιάνη έγινε ο μεγαλύτερος πανηγυρισμός. Μέσα σε μια ατμόσφαιρα σύντομων ομιλιών και χαιρετιστήριων κρίθηκε απαραίτητο η εκλογή προσωρινού πρόεδρου, όπου τελικά εκλέχτηκε ο  Θ. Βεζιάνης. Μετά από μερικούς μήνες έγιναν οι ταχτικές συνδιασκέψεις των δύο παραρτημάτων: του Αργυροκάστρου και των Αγ. Σαράντα.

Μία από τις αποφάσεις που πήρε η συνδιάσκεψη του Αργυροκάστρου ήταν η πραγματοποίηση του πρώτου συλλαλητηρίου της Ομόνοιας στο Γεωργουτσάτι στις 28.2.1991

Σημαντικό ήταν το γεγονός που όλος ο δημόσιος δρόμος της Δρόπολης και μέχρι την Κακαβιά, ξημερώνοντας η 28^η Φεβρουαρίου, είχε γεμίσει με μεγάλα συνθήματα σε πανό. Η νεολαία της Ομόνοιας καθοδηγούμενη από τον Ευάγγελο Ντούλε και Ορφέα Μπέτση, πραγματοποίησε την πρώτη επιχείρησή της.

Η περιγραφή της χαράς του πραγματικού αυτού λαϊκού ξεφαντώματος είναι απερίγραπτη. Η λαοθάλασσα είχε γεμίσει όλη την πλατεία. Από τους δρόμους και σπίτια ο κόσμος χαρούμενος και περίεργος παρακολουθούσε το τι θα γίνει. Τα μεγάφωνα αχούσαν ελληνικά, πράγμα πρωτοφανές και θαρραλέο. Τη μεγάλη συγκέντρωση άνοιξε ο Δημήτρης Κίκης. Ο   παπα-Ζάρος  ευλόγησε την Ομόνοια και  μίλησε με πολύ πάθος. Μετά πήρε το λόγο ο πρόεδρος Θ. Βεζιάνης, η ομιλία του οποίου διακόπτονταν από τα χειροκροτήματα και τις δυνατές ζητωκραυγές: «Ζήτω η ΟΜΟΝΟΙΑ», «Ζήτω η ΟΜΌΝΟΙΑ».

Σημείωση ΣΦΕΒΑ: Η ΟΜΟΝΟΙΑ, ειδικά μετά τη δίωξη και φυλάκιση των ηγετικών στελεχών της το 1994, πέρασε από πολλά στάδια. Αρκετά στελέχη της αποδειχθηκαν κατώτερα των περιστάσεων. Παραμένει όμως πάντα ο βασικός φορέας έκφρασης του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού και ευχόμαστε ολόψυχα, με αγώνα, πολλή προσπάθεια και στήριξη της τωρινής της ηγεσίας, να πετύχει τους στόχους της και να δώσει πνοή στον αγώνα των Βορειοηπειρωτών μέχρι την πλήρη δικαίωσή τους. Η ΣΦΕΒΑ, πιστή στις αρχές του Σεβαστιανού, θα στέκεται με τις μικρές της δυνάμεις δίπλα της.